belgeoblog.be

“Wanneer zal heel België scherp zichtbaar zijn op Google Earth en Maps ?” is een steeds terugkerende vraag die Belgeoblog-lezers mij stellen. Zeker nadat heel Nederland tot op straatniveau zichtbaar is sinds september. Bovendien heeft hetzelfde bedrijf Aerodata International Surveys (gevestigd naast de luchthaven van Deurne) zowel de Nederlandse foto’s gemaakt als de as Brussel-Antwerpen. (Aerodata bevestigt dat die foto’s op 8 juni 2004 werden genomen.) Daarom verwacht veel Belgen nu dat ons land weldra dezelfde luchtfotografische behandeling krijgt als onze Noorderburen. Maar dat zal helaas nog niet zo snel gebeuren.

Dat komt omdat de Nederlandse luchtfotomarkt heel anders in elkaar zit dan de Belgische. In Nederland kunnen allerlei overheidsinstanties zelf luchtfoto’s bestellen met hun eigen budget. In België wordt dat gecentraliseerd door de AGIV. Het AGIV kan dus de opdracht geven aan Aerodata om luchtfoto’s te maken van heel België. Het zijn die foto’s die later bij Google zouden terecht komen.

Wanneer er nieuwe luchtfoto’s op Google Earth verschijnen, hangt dus af van de productiesnelheid en het beleid bij AGIV. Door dat gecentraliseerd karakter van AGIV kan het moeilijk snel en veel materiaal publiceren. In Nederland werkt dat veel vlotter. Vandaar het verschil in aanbod.

Om een inzicht te krijgen in de manier waarop de luchtfoto’s tot stand zijn gekomen, is het interessant om het productieproces van de Nederlandse luchtfoto’s te bekijken.

Nederland gevisualiseerd
De luchtopname van Nederland werd gemaakt in opdracht van de overheid om een gedetailleerd en actueel inzicht te krijgen in de ruimtelijke ordening van Nederland. Ze kunnen gebruikt worden voor onderzoek, analyses, presentaties, visualisaties, ontwerpstudies, en voor het bepalen en controleren van een beleid.

De foto’s werden besteld door onder andere het ministerie van Verkeer en Waterstaat en het ministerie van van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Daarom heeft de Adviesdienst Geo-informatie en ICT (AGI) in 2000, 2003 en 2005 luchtfotobestanden aangeschaft van Aerodata en Eurosense, en ook van Neo BV. De komende jaren wil de AGI haar luchtfotobestand tenminste jaarlijks actualiseren.

Fotovliegtuig
Nederland werd in slechts 6 weken gefotografeerd. Aerodata gebruikte daarvoor de digitale camera 90 megapixel UltraCam-D die simultaan zowel in kleur als kleurinfrarood registreerde. De camera was gemonteerd in een Fairchild Merlin fotovliegtuig.

De camera is voorzien van enkele speciale technieken voor het maken van luchtfoto’s. Eén daarvan is Forward Motion Compensation, waarmee de beweging van het vliegtuig gecompenseerd kan worden. Een directe koppeling met GPS gegevens zorgt ervoor dat alle luchtfoto’s aan elkaar gekoppeld kunnen worden. De Vexcel UltraCam-D is in staat elke seconde een foto te nemen en kan elke vlucht tot 2700 foto’s opslaan.

De 7.000 individuele beelden werden achteraf kleurgecorrigeerd. Door ook infraroodfoto’s te nemen kunnen we dingen zien die zich in de schaduw bevinden. Daarna worden de foto’s samengevoegd tot één grote luchtfoto van 850 GB met een resolutie van 40 cm. Op de foto’s kun je inzoomen tot zo’n 200, 300 meter hoogte. Nog meer gedetailleerde foto’s (tot 5 centimeter) kunnen wel worden gemaakt, maar die productiekosten liggen een stuk hoger.

Aerodata verzamelde de beelden door in september en oktober van 2005 met vliegtuigjes lange stroken over Nederland te vliegen en opnames te maken met een digitale camera.

Censuur
Aerodata kreeg van de Nederlandse Defensie de opdracht om sommige locaties onherkenbaar te maken. Zo zijn het Ministerie van Defensie, Paleis huis ten Bosch en het hoofdkantoor van de Nederlandse luchtmacht niet te zien op Google Earth. De foto’s werden aangepast door Aerodata, niet door militairen of Google.

Luchtfoto’s versus satellietbeelden
De Nederlandse AGI deed een onderzoek naar de marktontwikkelingen op het vlak van luchtfoto’s en satellietbeelden. Dat onderzoek moet de twee manieren van fotograferen met elkaar vergelijken. Niet alleen de kwaliteit van de luchtfoto’s neemt sterk toe, maar ook de resolutie van satellietbeelden stijgt.

Uit het onderzoek: “De ontwikkeling van de opnametechniek van luchtfoto’s gaat in hoog tempo. De beelden worden steeds beter van kwaliteit terwijl de productiekosten afnemen. Daarnaast zijn de foto’s door het gebruik van digitale camera’s snel na opname beschikbaar. Luchtfoto’s winnen de concurrentieslag met kaarten dan ook gemakkelijk voor wat betreft actualiteit, beschikbaarheid en prijs. Met kaarten is immers een kostbaar en langdurig productieproces gemoeid.”

“Luchtfoto’s op hun beurt ondervinden echter steeds meer concurrentie van satellietbeelden. Ook wat betreft de inwinning en productie van satellietbeelden
staat de technische ontwikkeling niet stil. Momenteel liggen de kosten van satellietbeelden nog boven die van luchtfoto’s, maar naar verwachting gaat dit op korte termijn veranderen. De leveranciers verwachten dat de aanschafkosten vanaf 2007 ongeveer gelijk liggen.”

Uit het onderzoek van AGI blijkt dat de afnemers van luchtfoto’s en satellietbeelden die beelden voor gescheiden doeleinden gebruiken. Luchtfoto’s worden vooral gebruikt voor traditionele kaarttoepassing en visualisaties. Satellietbeelden worden ingezet voor onderzoek en analyses van specifieke thema’s, zoals vegetatie en waterkwaliteit.

Bronnen: Aerodata International Surveys - AGI - Emerce.nl