belgeoblog.be

Interview met senator Christine Defraigne (MR), lid van het Comité I, over het potentiële gevaar van satellietfoto’s

Al bij het ontstaan van Google Earth, anderhalf jaar geleden, kreeg het populaire programma van de Amerikaanse softwaregigant het stigma ’staatsgevaarlijk’. De haarscherpe satellietfoto’s zouden militaire geheimen te grabbel gooien en vitale economische infrastructuren compromiteren.

Google benadrukte dat zijn virtuele wereldbol een nuttig navigatiemiddel is. Voor de meeste gebruikers is het vooral goedkoop entertainment, massaal zoomden we in op de tuinen van Michael Jackson, George W. Bush en koning Albert. Geheime militaire bunkers die al decennia verborgen lagen in een donker bos, worden nu plots aan het alziend oog van Google blootgesteld.

Daardoor werden bij de generale legerstaf en bij beveiligingsfirma’s enkele wenkbrauwen gefronst. De kwaliteit van de foto’s en de details die op Google Earth van gevoelige installaties te zien zijn, overschreden volgens sommigen de grens van het fatsoenlijke. Onschuldig vertier voor enkelen, maar volgens anderen rolt Google Earth de rode loper uit voor terroristen.

Is onze veiligheid in gevaar gebracht door Google Earth ? Senator Christine Defraigne (MR, foto) vindt van wel. “Die foto’s kunnen gebruikt worden door terroristische organisaties,” zei de senator in een telefonisch interview met Belgeoblog.be. “Daarom wil ik dat we dat nu strenger gaan aanpakken.”

Het gereedschap van een terrorist
De Belgische Staatsveiligheid ligt niet wakker van Google Earth. “Over een satellietfoto beschikken is één ding, die foto ook kunnen analyseren en er bepaalde inlichtingen uit halen is een apart vak waarvoor een lange opleiding en veel expertise vereist zijn.” Zo luidde de conclusie van Staatsveiligheid in het rapport 2005 (pdf) van het Comité I, dat de Belgische inlichtingendiensten controleert en adviseert.

Maar volgens Christine Defraigne, ook lid van het Comité I, is dat rapport hopeloos verouderd. “Het rapport van het Comité I van 2005 is gebaseerd op relatief oude observaties, namelijk op vaststellingen van september 2004. Maar de technologische ontwikkelingen gaan heel snel.” Inderdaad, sinds september 2004 zijn er een pak nieuwe satelliet- en luchtfoto’s bijgekomen op Google Earth. Die tonen nog veel meer details, zoals bijvoorbeeld de in- en uitgangen van de kerncentrales van Doel.

“De Staatsveiligheid heeft gezegd dat ze liever werkt aan de bestrijding van de schadelijke organisaties zelf, dan aan het definiëren van het potentiële gevaar van satellietfoto’s. Natuurlijk moet men vooral de organisaties zelf bestrijden, maar ik denk dat dat niet genoeg is en dat we de publicatie van sommige beelden moeten verbieden,” aldus Christine Defraigne.

Lijst met doelwitten
Er is tot nu toe één geval bekend van terroristen die voor hun aanslag Google Earth hebben gebruikt. Volgens een Yemenitische krant reden in september 2006 twee zelfmoordterroristen hun autobommen naar doelen in Yemen die ze vooraf op Google Earth hadden bestudeerd. De terroristen werden wel op tijd gestopt zodat niemand gewond raakte.

Een terroristische dreiging in het Midden-Oosten klinkt aannemelijk. Maar bij ons in België ? “Er staat bij ons nochtans veel op het spel”, vindt senator Defraigne. “Want het gaat niet alleen om de bescherming van nationale belangen, maar ook van de Europese en internationale belangen.”

Daarom werkt de senator aan een nieuw parlementair rapport. “Misschien moeten we een lijst opstellen met precieze definities die aanduiden welke terreinen niet gefilmd of gefotografeerd mogen worden. Ik denk niet alleen aan onze militaire terreinen, maar ook aan ons economisch en wetenschappelijk vermogen.” Dat rapport wordt eind 2006 of begin 2007 aan het parlement voorgelegd.

David en Goliath
In het rapport 2005 van het Comité I staat nog een opvallende bemerking van de inlichtingendiensten. “De Veiligheid van de Staat merkt op dat het Internet eenenorme hoeveelheid informatie ter beschikking stelt aan een immens publiek. Daarbij schuilt altijd het gevaar dat bepaalde personen of bepaalde groeperingen misbruik zouden kunnen maken van deze ter beschikking slaande middelen en informatie. (…) Al wie een satellietfoto wenst te verwerven van gelijk welk punt op aarde, kan daarvoor terecht bij talrijke leveranciers van commerciële satellietfoto’s. Deze mogelijkheid bestaat al vele jaren, zonder beperking.”

Met andere woorden, het heeft geen zin om te proberen iets aan de verspreiding van satelliet- en luchtfoto’s te doen, want de hoeveelheid neemt elke dag exponentieel toe ? “We weten dat het niet gemakkelijk is,” zegt Defraigne, “want het internet is een mondiaal en diffuus gegeven. Maar is het niet omdat toch alles op internet staat dat we ons gewonnen moeten geven, dan beschermen we niet meer. Ik vind het noodzakelijk dat de regering onze terreinen en gebouwen beschermt.”

Christine Defraigne geeft toe dat het moeilijk zal zijn om sancties af te dwingen, wanneer een bedrijf een eventueel verbod op publicatie van bepaalde terreinen overtreedt. Zeker als de foto’s met een buitenlandse satelliet gemaakt zijn. “Maar dat wil niet zeggen dat we onze verantwoordelijk niet moeten nemen, ook al lijkt het op een strijd tussen David en Goliath.”

Cybercensuur
Handige cyberactivisten hadden satellietfoto’s van Bahrein gebruikt om aan te tonen dat de koninklijke familie in een onbeschrijfelijke luxe leefde op privé-eilanden terwijl andere Bahreini’s op elkaar gepakt leefden in ongure buurten. Zo wilden ze de enorme huisvestingsproblemen en de ongelijke verdeling van landeigendommen aanklagen. De regering van de Golfstaat wilde vermijden dat die informatie verspreid werd en blokkeerde de toegang tot de servers van Google Earth.

En ook de Nederlandse overheid pleegde censuur en liet gevoelige gebouwen en terreinen verbergen. Het Belgische bedrijf Aerodata International Surveys, dat de Nederlandse luchtfoto’s maakte, moest blokjes zetten op enkele paleizen en legerbasissen voor ze aan Google doorgespeeld werden.

Staan de Belgische foto’s op Google Earth binnenkort ook vol zwarte vlekken of wazige blokjes op plaatsen waar de regering beschaamd over is, zoals bouwovertredingen van politici, of, zoals in Bahrein, een falend huisvestingsbeleid ?

Senator Defraigne wil geen informatie achterhouden, maar ziet een oplossing naar Nederlands model wel zitten. “Het is zoals vrije meningsuiting. Dat is een kostbaar recht, maar het is geen absoluut recht. Iedereen moet kunnen zeggen wat hij wil, maar bijvoorbeeld laster en negationisme zijn niet toegelaten.”

“Als het gaat om onze nationale veiligheid, dan moeten we voorzorgsmaatregelen kunnen nemen. Andere staten hebben dat ook al gedaan. Het recht op informatie is belangrijk, maar er zijn soms belangen die daar boven staan.”

door Pascal Laureyn

Lees ook de Belgeoblog-artikels :
- Alle Belgische legerbasissen op Google Earth
- “Luchtfoto’s Google Earth gevaar voor nationale veiligheid”
- Belgisch leger zit verveeld met Google Earth
- Belgisch leger wil dat Google militaire geheimen censureert

Stefan Geens of Ogle Earth wrote an article about this interview, in English : http://www.ogleearth.com/2006/12/belgeoblog_inte.html