belgeoblog.be

Een kleine greep uit interessante en opmerkelijke kaarten voor Google Earth in België.

Industriële vervuiling in België
Iemand die zich op Google Earth Community ‘tegandrew’ noemt, heeft de gegevens van EPER op de virtuele wereldbol gezet. EPER is het European Pollutant Emission Register, over de uitstoot van de vervuilende industrie in de Europese lidstaten. Dat geeft deze driedimensionele vervuilingskaart .

Tegandrew heeft de uitstoot in 3D weergegeven: de breedte van het 3D-polygoon toont het aantal verschillende stoffen, de hoogte toont de hoeveelheid vervuiling. Rode polygonen is voor uitstoot in de lucht, blauw voor uitstoot in water, en geel voor indirecte uitstoot in water (bv via het riool).

Woon je in de buurt van een vervuilend bedrijf? Klik op het icoon, en je krijgt alle gegevens die je nodig hebt om te bepalen of je dringend moet verhuizen of niet.

De grote vervuilers zijn de raffinaderijen in de haven van Antwerpen, Carsid en Electrabel aan het kanaal Gent-Terneuzen, zoals ook de hoogovens van Arcelor in Luik. In Charleroi piekt de cokesfabriek Carsid met onwelvoeglijke hoeveelheden CO2. Maar de cijfers zijn van 2004, Carsid sloot enkele weken geleden de deuren. Een maand voor de sluiting waren mijn vriend Kris en ik nog getuige van de vervuilende uitstoot van dit monsterachtig bedrijf (foto).

Het Ardennenoffensief
Rond Kerstmis 1944 probeerden de verliezende nazi’s het tij te keren met het Ardennenoffensief. Het was hun laatste stuiptrekking, enkele Amerikanen hielden stand in Bastenaken en konden de Duitse opmars stoppen. Het verloop van het Ardennenoffensief zie je nu ook op Google Earth . Van coboyle1

Dieptemetingen
Met eenvoudige apparatuur en software kan je zeebodems en rivierbeddingen in kaart brengen, bijvoorbeeld als je op zoek bent naar vis. Maar het kan ook nuttig zijn voor de dieptemetingen van een recreatieve waterplas, zoals die van Hofstade . Van Danny Geysen.

Hieronder vind je een grappige video over Google Street View, daarmee kan je met Google Maps foto’s zien van straten. Dat is handig om je beter te kunnen oriënteren. Hier is een voorbeeld uit Las Vegas. Je kan dus virtuele wandelingen maken door een aantal Amerikaanse steden. Voor leuke foto’s uit Street View moet je naar Streetviewr.com.

De video speelt op een grappige manier in op de ongerustheid dat Street View de privacy schaadt. Binnenkort zal Google ook grote steden in Europa in beeld brengen, misschien is daar ook Brussel bij. Google heeft al wel gezegd dat het bij ons discreter te werk zal gaan. Gezichten en nummerplaten zullen, in tegenstelling tot de VS, bij ons niet herkenbaar zijn. Want Europa hanteert strengere regels.

Video via Google Blogoscoped.

Na heel wat andere Belgische steden, heeft Gent nu eindelijk ook een verdiende plaats in mijn collectie oude landkaarten op Google Earth. Ik heb vier oude landkaarten van Gent op Google Earth geplakt, van de jaren 1612, 1657, 1794 en 1921. Helaas vond ik er (nog) geen uit de negentiende eeuw.

Gent heeft een heel boeiende en rijke geschiedenis, en dat blijkt onder andere ook in de cartografische weergave van de stad. Door de historische kaarten van de Arteveldestad op Google Earth te presenteren, maakt de vergelijking en confrontatie met het huidige stadsplan des te boeiender.

Gent heeft in de loop der jaren kilometers waterwegen gewonnen, en treinstations verloren. Sommige grote historische constructies zijn vandaag nog te bewonderen, andere zijn onherroepelijk verdwenen. Dat kan je allemaal zien door de oude kaarten te vergelijken met de hedendaagse satellietfoto’s. Klik in de linkerkolom op een kaart, dan kan je met de schuifknop de transparantie van de kaart veranderen.

Voor nog meer oude landkaarten, zie het overzicht van oude landkaarten op Google Earth .

Bronnen:
- http://geoweb.venezia.sbn.it
- http://quod.lib.umich.edu
- Le patrimoine cartographique de Wallonie
De prachtige kaart van 1921 werd mij opgestuurd door Peter Depoorter. Heel erg bedankt Peter.

Defensie is een onderzoek gestart naar websites met satellietbeelden zoals Google Earth of Virtual Earth van Microsoft om na te gaan of ze een gevaar betekenen en of het mogelijk is bepaalde locaties - zoals militaire basissen - anoniem te maken. Dat schrijft de krant Het Belang van Limburg vandaag.

Op Google Earth en Maps kan je de luchtmachtbasis van Kleine Brogel gedetailleerd zien. En op deze blog vond je ook al een kaart met exacte locatie van de nucleaire opslagplaatsen op Kleine Brogel. Die kan je met Google Earth bekijken. Net als deze kaart met alle militaire basissen.

Het Belang van Limburg gaat verder: “Het Koninklijk Besluit van 21 februari 1939 verbood luchtfotografie door onbevoegde personen, maar die achterhaalde wet werd in 2006 door voormalig defensieminister Flahaut opgeheven. Op dit moment laat huidig minister De Crem onderzoeken of de ‘gevoelige plekken’ op dergelijke sites niet beter onherkenbaar gemaakt kunnen worden”, zegt De Crems woordvoerder Tom Momballiu. (Lees het volledige artikel)

Hiermee wordt de discussie over de wenselijkheid en zinnigheid van censuur op Google Earth opnieuw geopend. Volgens mij heeft het geen enkele zin om de gratis virtuele wereldbollen te censureren. Een beetje terrorist die gesubsidieerd wordt, weet wel andere kanalen te vinden om nog meer gedetailleerdere informatie te vinden dan de luchtfoto’s die op Google Earth te vinden zijn.

Bovendien zijn de foto’s van Kleine Brogel met een satelliet gemaakt. België heeft alleen bevoegdheid over foto’s die met een vliegtuig worden genomen. Aan de rand van de dampkring heeft ons land juridisch niets te vertellen.

Het lijkt er op dat onze militaire gezagsdragers geen idee hebben over de manier waarop informatie tegenwoordig wordt verspreid. Het besef dat het bijna niet te controleren valt, is nog niet doorgedrongen. Waarschijnlijk doen ze het enkel om zich op politiek vlak te profileren. Want tenslotte, het Amerikaanse leger doet geen enkele moeite om lucht- en satellietfoto’s van eigen land te censureren. En daar vallen wel meer militaire geheimen te rapen, dan in het kleine België.

Lees ook het interview dat ik met senator Christine Defraigne deed over dit onderwerp. Ook zij wil Google Earth strenger aanpakken.

Vorige week besliste de (voorlopige) Belgische en Duitse regering dat België zijn enclaves in Duitsland behoudt. Er zijn namelijk enkele vierkante kilometers Belgisch grondgebied in Duitsland die in 1919 samen met Eupen en Malmedy aan België werden gegeven. Het gaat om de spoorlijn Vennbahn die door de Hoge Venen gaat, en rond de Duitse grens slingert.

Bekijk de Vennbahn op Google Earth . Het rode gedeelte is het Belgische deel dat door Duitsland klieft.

Met het Verdrag van Versailles in 1919 kreeg België niet alleen de Oostkantons als compensatie voor de oorlogsschade. Ons land kreeg ook een spoorlijn van Eupen naar Sourbrodt, die voor een stuk in Duitsland ligt. De Vennbahn doorkruist verschillende keren de Duits-Belgische grens.

Om te vermijden dat de Belgische treinen aan elke grensovergang een douanecontrole zou moeten ondergaan, werd de spoorwegbedding Belgisch grondgebied. Ook de stations en installaties aan de Vennbahn in Duitsland hesen de Belgische vlag.

Daardoor werden plots verschillende delen van Duitsland afgesneden van het moederland. Tot op vandaag zijn er eigenlijk vier Duitse exclaves in België.

Deze spoorweg maakte deel uit van een langer traject tussen Aken en Troisvierges in Luxemburg, met enkele zijtakken naar Eupen en Trois-Ponts. Deze lijn werd door de Pruisen aangelegd om steenkool en ijzererts sneller te vervoeren. De Vennbahn moest ook het achtergestelde platteland verbinden met de industriële centra. De Vennbahn werd ingewijd op 4 november 1889.

In augustus 1914, het begin van de Eerste Wereldoorlog, werd de spoorlijn gebruikt om de Duitse soldaten naar Luik te voeren, als onderdeel van het Schlieffenplan. De Vennbahn werd uitgebreid zodat het een strategische Noord-Zuidverbinding in Duitsland werd.

Maar na de Eerste Wereldoorlog ging het snel achteruit met het goederenverkeer. Veel handel was er niet meer tussen Duitsland enerzijds, en België en Luxemburg anderzijds.

Tijdens het Ardennenoffensief in de winter van 1944 werden heel wat bruggen en tunnels vernield. Het stuk tussen Luxemburg en Malmedy werd na de oorlog niet meer hersteld. Het goederentransport op de overgebleven spoorweg viel zo goed als stil. Alleen het Belgisch leger gebruikte de lijn nog om zwaar materieel naar het militair domein van Elsenborn te vervoeren. In 1989 werd de spoorweg dan ook buiten gebruik gesteld. Even werd de lijn nog gebruikt voor toeristische pleziertreinritten, maar ook dat hield in 2001 op.

Nu worden grote delen van de spoorweg afgebroken om er fiets- en wandelpaden van te maken. Op Google Earth kan je die Vennbahn nog heel duidelijk het traject zien als een groene strook die door het landschap slingert.

Omdat de spoorweg nu geen spoorweg meer is, ontstond er discussie of het dan nog Belgisch grondgebied was. België had volgens het Verdrag van Versailles immers een spoorwegbedding gekregen, en geen fietspad. Maar aan die speculaties werd deze week een einde gemaakt. Zowel de Belgische en Duitse regering zeiden dat er niet wordt geraakt aan de akkoorden van 1919.

Links en bronnen:
- www.vennbahn.de
- Foto’s van de Vennbahn
- vonderruhren.de/aachenbahn

Bekijk ook de andere Belgische enclaves op Google Earth: Baarle-Hertog in Nederland

In Laken heeft de tuinman van koningin Fabiola een groot groen hart aangelegd aan de voordeur van het Kasteel van Stuyvenberg. (of op Virtual Earth ) Missschien heeft ze het laten aanleggen als een teken van haar eeuwige liefde voor haar overleden man.

De weduwe van koning Boudewijn woont in het kasteel sinds 1998. Daar werd Boudewijn in 1930 geboren, en groeide er op samen met koning Albert en groothertogin Josephine-Charlotte.

De hoeve van Stuyvenberg, ten noorden van het kasteel, werd al in 1509 gebouwd. Die wordt nu gebruikt door het personeel. Naast de hoeve werd een nieuw huis gebouwd voor prinses Astrid, prins Lorenz en hun vijf kinderen.

Het kasteel werd oorspronkelijk gekocht voor Arcadie Claret, de minnares van koning Leopold I, om elkaar discreet te kunnen ontmoeten. Ten tijde van Leopold II maakte het domein integraal deel uit van het Koninklijk Domein van Laken, samen de serres van Stuyvenberg, ten zuiden van het kasteel. Nu is het deel met de serres een publiek park: ‘De Tuinen van de Bloemist’. Hier liet koning Leopold II zijn sierbloemen kweken. Maar nu zijn de serres in heel slechte staat.

Zie ook de virtuele rondleiding in de koninklijke domeinen van Laken, op Google Earth. En de kaart van Laken in de negentiende eeuw. En bezoek ook het zwembad in hartvorm .

vlnr: Josephine-Charlotte, Boudewijn, Astrid, Leopold III, Albert