Politieke science-fiction: balkanisering van Vlaanderen in 2040
30 11 2007
Vandaag is het tijd voor politieke science-fiction. Belgeoblog flitst je naar het jaar 2040, wanneer de grenzen van Vlaanderen onherkenbaar veranderd zijn.
Het is uiterst onwaarschijnlijk, maar stel je het volgende voor: Vlaamse extreem-nationalisten hebben hun onafhankelijk Vlaanderen bekomen. Wallonië en Brussel zijn voor een Vlaming nu ook officieel het buitenland. Maar daar houdt het niet op. Met dezelfde argumenten waarmee voor een onafhankelijk Vlaanderen is gestreden, is men begonnen aan de opsplitsing van Vlaanderen. Geen communautaire strijd meer tussen noord en zuid, maar tussen oost en west. Te gek voor woorden, maar beeld je toch in: Limburg zet zich af van Vlaanderen omwille van zijn culturele eigenheid. De kustgemeenten willen meer autonomie om los van de Westhoek een eigen fiscale koers te kunnen varen, faciliteiten voor Sinjoren die in Oost-Vlaanderen wonen. Totaal absurd, maar lees toch nog even verder.
Hoe zou Vlaanderen in zo’n fictief scenario er kunnen uitzien? Dat zie je op deze kaart van Vlaanderen in 2040 
. (of voor Google Earth 
) Vlaanderen zoals we het vandaag kennen, bestaat dan niet meer. Onderling communautair gekibbel hebben ervoor gezorgd dat verschillende regio’s zich hebben afgescheiden en een eigen onafhankelijke koers zijn gaan varen.
Wat zou er in 2040 op Wikipedia te lezen zijn over Vlaanderen? In dit science-fictionverhaal zou dat dit kunnen zijn: “Voormalig gewest van het voormalige Koninkrijk België, werd nadien onafhankelijk. Door verschillende seperatistische bewegingen werd het land gebalkaniseerd. Nu bestaat de republiek Vlaanderen nog uit een ruime regio rond Gent…”
We lezen verder: “Tijdens de communautaire crisis van 2007-2009 heeft Vlaanderen zich met succes verzet tegen Franstalige eisen om het Brussels Gewest uit te breiden, en de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde werd gesplitst. Maar van een staatshervorming kwam niets terecht, wat tot de onafhankelijkheid van Vlaanderen heeft geleid.
Wallonië zinkt nu dieper weg in het economisch moeras, Brussel wordt een succesvolle stadstaat die snel profijt slaat uit de afwezigheid van Vlaamse en Waalse bemoeienissen.
Rand van Brussel
Maar de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en de onafhankelijkheid van Vlaanderen heeft de verfransing van de Rand rond Brussel niet tegengehouden, integendeel. Dat blijft voor grote spanning zorgen omdat de Franstaligen vinden dat hun universele rechten als minderheden niet gerespecteerd worden en de talloze pesterijen beu zijn. Met de hulp van het Europees Gerechtshof scheurt deze rijke - en voornamelijk Franstalige - regio zich uiteindelijk af van Vlaanderen.
Limburg
Ook Limburg scheurt zich af van Vlaanderen. De Limburgers verwijten de Vlamingen dat hun Limburgse cultuur jarenlang als minderwaardig werd beschouwd. De rancune tegenover Vlaanderen zit diep. De jarenlange spot en het gebrek aan respect voor het Limburgs gevoel, heeft de zelfbewuste Limburgers per referendum doen beslissen om de republiek Limburg uit te roepen. Nu het economisch beter gaat met Limburg, wint de regio aan zelfvertrouwen. Maar in de vaart van deze Limburgse Beweging, krijgt de modale Limburger het moeilijk met de bourgeoisie, want die spreekt beschaafd Vlaams. Dat wordt niet als volkseigen beschouwd, en de rijken worden als indringers uit het Brabantse buitenland bestempeld.
Antwerpen
In navolging van de Limburgse onafhankelijkheid nemen ook de Antwerpenaren hun lot in eigen handen. De Sinjoren verwijten de andere Vlamingen slecht bestuur. Maar in Antwerpen neemt de angst voor de ander onvermoede vormen aan. Het wantrouwen van iedereen die aan de overkant van de Schelde woont, neemt snel toe. ‘Die van over het water’ worden beschouwd als slechte Antwerpenaren omdat ze niet patriottisch genoeg zijn en de twee gemeenten worden in Oost-Vlaanderen gedumpt. Maar Antwerpen eist wel faciliteiten voor de echte Sinjoren die ooit in Zwijndrecht of Linkeroever goedkopere bouwgrond hebben gekocht. Zo willen de uitgeweken Sinjoren in Sint-Anneke recht op onderwijs en cultuur in het eigen Antwerps dialect.
Neo-Vlaanderen
In dat wat rest van de republiek Vlaanderen, dat is nog Oost- en West-Vlaanderen met Zwijndrecht en Linkeroever, ontstaan er andere spanningen. De arme en agrarische Westhoek wordt luiheid verweten. De innovatieve Gentenaars willen niet langer betalen voor de sociale zekerheid van de horden laaggeschoolde werklozen van Diksmuide, Ieper en Oostende. Ze willen dat er een eind komt aan de transfers van oost naar west en eisen meer autonomie. Dat leidt uiteindelijk tot een splitsing tussen de Westhoek en het huidige Vlaanderen.
De kust en de Westhoek
Tot overmaat van ramp scheiden ook de kustgemeenten en Brugge zich af van de Westhoek om de republiek Littoraal-Vlaanderen te vormen. De kustbewoners vinden dat hun commerciële ingesteldheid niet te rijmen valt met de agrarische cultuur van de Westhoek. Ze willen van de kust een toeristisch lustoord maken, een Europees Las Vegas. Daarom willen ze de verwezenlijking van hun vooruitstrevende dromen zelf in wetten kunnen gieten.
Daarna gaat het heel slecht met de Westhoek, met ontwikkelingshulp uit de buurlanden worden er grote infrastructuurwerken uitgevoerd, maar die hebben hun nut nog niet bewezen. Duizenden Westhoekelingen wijken uit naar de rijkere kustgemeenten om werk te vinden in de ontwikkelende toerismesector. Maar daar worden ze met een scheef oog bekeken omdat ze zich niet integreren en het plaatselijk dialect niet willen leren.
Brabant
De republiek Brabant heeft de opeenvolgende splitsingen het slechts verteerd. Daar zijn spanningen tussen de rijke regio rond Leuven en het verpauperde Hageland. Er is ook een grensconflict met Nieuw-Brussel, Brabant wil de gemeente Tervuren terug. In 2040 wordt het Brabantse land geplaagd door geweldadige uitingen van provincialisme, zoals het langdurend conflict in Erps-Kwerps. Daar wordt de politieke klasse gedomineerd door Kwerps. De Erpsenaren eisen daarom een hervorming van het kiesstelsel in de gemeenteraad. De lokale media kiezen partij en vervallen in clichés. Dat drijft de bevolking nog verder uit elkaar…”
Dit is uiteraard politieke science-fiction en fel overdreven, zelfs zwartgallig. Ik ben vanzelfsprekend er geen voorstander van om nog meer muren te bouwen tussen mensen. Ons land heeft al genoeg absurde en arbitraire grenzen. (Update: de realiteit haalt de fictie in, lees dit bericht over de vete tussen Oost- en West-Vlamingen)
Bij het trekken van de grenzen heb ik, onder andere, rekening gehouden met een kaart uit 2000 waarop de Vlaamse welvaart per gemeente is af te lezen. Ik wilde daarmee alleen de redenering van Vlaamse seperatisten over Wallonië doortrekken naar Vlaanderen. Zouden ze zich ook willen afscheuren van de Westhoek of van Limburg omdat daar meer werkloosheid is? Voor hen is de Vlaamse eenheid heilig, maar dezelfde culturele en economische verschillen als die tussen Vlaanderen en Wallonië, bestaan - in minder mate - ook binnenin Vlaanderen. En daar kan iedereen wel mee leven.
Oh ja, en wat met de enclave Baarle-Hertog? Die waren het seperatistisch geleuter na een tijdje beu, en hebben zich aangesloten bij Nederland. Ze vinden het daar veel gezelliger.
RSS Artikels
“ik ben vanzelfsprekend er geen voorstander van om nog meer muren te bouwen tussen mensen”
Misschien is dit niet bedoeld, maar je lijkt te insinueren dat regionalisering van bevoegdheden iets te maken heeft met ‘muren tussen mensen’. Dat is niet zo. Er is ook geen muur tussen Frankrijk en België, letterlijk of figuurlijk. Het is gewoon een ander land, en je kan even goed contact hebben met mensen uit Frankrijk als met mensen uit Vlaanderen of Wallonië.
Trouwens, je mag het vergeten dat Kortrijk ooit deel wordt van de staat ‘Gent’. Ik kan u garanderen dat Kortrijk zicht dan afscheurt, en een nieuwe staat opricht, eventueel met de naam ‘Texas-aan-de-Leie’.
@ Michaël
Ik ben het met je eens, de grenzen zitten vooral tussen de oren. Maar bijvoorbeeld fiscale autonomie voor Vlaanderen kan ongewenste effecten hebben voor de concurrentiekracht van Brussel en Wallonië. En duizenden Vlamingen trekken al jaren naar Henegouwen, Waals-Brabant en Luik voor goedkopere bouwgrond. Brusselse tweetalige sportploegen moeten voor hun subsidies kiezen tot welke gemeenschap ze behoren. Administratieve en culturele grenzen kunnen dus wel degelijk een invloed hebben op het dagelijks leven van mensen.
Beste Belgeoblog,
Dit is heel erg interessant, maar tegelijk schrikwekkend qua denkoefening. Laat ons hopen dat het “une fiction” blijft.
Puam, Nederlandstalige Waal
Geachte Belgeoblog,
Veel woorden zal ik aan uw science-fictionscenario niet vuil maken. Zoals u het zelf aangeeft: het is science fiction, in tegenstelling tot de Vlaams-Waalse problematiek, die op een maatschappelijke, economische en politieke realiteit is gebaseerd. De tegenstander belachelijk maken met alle (vanzelfsprekend) belachelijke middelen is een veelvuldige “taktiek” om te verdoezelen dat men eigenlijk het pobleem zelf niet begrijpt en ook niet wil begrijpen.
De Vlaamse ontvoogding is géén eendagsevenement en heeft een lange voorgeschiedenis die ook geheel in lijn ligt met de geschiedenis van België. Het verbaast mij niet dat dit u door verstokte blindheid ontgaan is. Steeds meer elementen versnellen vandaag gewoon het ontbindingsproces van de Belgische Staat, die reeds van in 1830 gedoemd was te mislukken. Maar ook dit inzicht is wellicht te hoog gegrepen voor u.
Misschien kan u zichzelf troosten met de gedachte dat het geliefde land dat u tegen beter weten en met een zéér mager betoog probeert te verdedigen, zelf het resultaat is van écht separatisme in operettestijl. In 1830 is immers een 650 jaar oude traditie van de (confederale) Nederlanden opgebroken. En hoezeer u ook uw best doet, het is goed te beseffen dat uw geliefd Belgisch grondgebied maar tot stand is gekomen door stukjes en brokjes van andere landen af te knabbelen, maar met welk recht en met welke rede ? Ook dit toont aan dat België steeds maar bestaan heeft ten koste van anderen en nooit een eigen meerwaarde van bestaan heeft gehad. Tenzij dan voor een kleine kliek die er hun boterham mee verdient …
Misschien kan u dit debat eens ten gronde aangaan, maar uiteraard vergt dat een iets hoger intellectueel niveau…
met onvervalste vlaams-nationale groeten,
Dr.ir. Johan De Greef,
“Vlaming zijn om Europeeër te worden” (A.Vermeylen)
Beste heer De Greef,
Ik heb met interesse uw bericht gelezen, alleen betreur ik dat u zich erg
heeft ingespannen om mij te beledigen. Als u mij een gebrek aan inzicht en intelligentie verwijt, kan ik u een gebrek aan (zelf-)relativering en humor verwijten. Want het is duidelijk dat de licht-humoristische toon van het artikel u ontgaat.
Eveneens blijkt uit de lichtgeraakte en emotionele toon van uw schrijfsel dat u het moeilijk heeft met ironie. Vermoedelijk, maar ik kan mij vergissen, neemt u uw idealen en uzelf heel erg au serieux. Het spijt me als ik u gekwetst heb, maar dat gebeurt nu eenmaal af en toe in een wereld waar het principe van de vrije meningsuiting geldt.
Voor alle duidelijkheid wil ik aan u en aan anderen die zich storen aan de ‘belg’ in de naam van deze blog, zeer beknopt, verduidelijken welke positie ik inneem.
Ik ben geen Vlaams-nationalist, maar ik geloof ook niet in het unitaire België. Ik heb respect voor de Vlaamse Beweging, maar heb een hekel aan vlaggengewapper en slogans. Ik verkies een genuanceerdere kijk op de actualiteit, en onthoudt mij van het gemakzuchtige vingerwijzen.
En ik heb ook een afkeer van mensen met een verstarde houding. Maar dat laatste, beste heer De Greef, is op u niet van toepassing. Want vermoedelijk bevindt u zich op een hoog intellectueel niveau.
Alle democratieën ter wereld hebben te maken met onderlinge verschillen tussen de mensen die ze bevolken. Omdat die bevolkingen in die democratieën over de vrijheid beschikken zich onderling te verenigen in een wijd scala van diverse groeperingen doen ze dit dan ook.
Mensen onderling richten zich dan ook in hoofdzaak tot de groepen waartoe ze individueel gekozen hebben te behoren. Men zal zich dus als vrij individu als vanzelf gaan richten tot gelijkgestemden. Zo ontstaan er bvb groepen van sportliefhebbers, motorfanaten, generatiegenoten, bepaalde muziek scènes enz…en kan een rijk verenigingsleven ontstaan.
Een dergelijke samenleving zal per definitie steeds multicultureel zijn en aan ieder de mogelijkheid geven om zijn eigen cultuur ten volle te beleven.
Enkel in monoculturele samenlevingen wordt individuele expressie en vrijheid moedwillig gefnuikt (bvb streng islamitische staten).
Ook het nationalisme is een stroming die een zeer groot potentieel gevaar in zich draagt, en het heeft dit als meermaals bewezen (o.a. het gruwelijke Nazi regime).
Het nationalisme is strikt genomen niets anders dan een monocultureel en idealistisch staatsidee.
Monocultureel omdat de staat één enkele cultuurgemeenschap dient te omvatten (is het Belgische federaliseringproject niet het eerst begonnen met het bepalen van de cultuurgemeenschappen) waarbij de staatsgrenzen dienen samen te vallen met de culturele grenzen (bij ons taalgrenzen).
Idealistisch omdat het oppergezag de volksaard voorschrijft en waarbij de nationale identiteit beantwoord aan een ideële maar onrealistische samenlevingsstructuur
Het nationalisme zoekt technieken om tot nationale vereenzelviging te komen. Daarvoor zal men binnen de eigen groep een minderheid viseren om die zodoende te kunnen vereenzelvigen met de “andere identiteit(en). Die “andere(n)” zijn (volks)vreemd, dienen gewantrouwd te worden, moet men mijden en ten slotte uit te sluiten. Uiteindelijk bepalen de nationalistische roergangers zo je identiteit als lid van hun (wij) groep en meteen ook wie de leden van de andere (zij) groep zijn.
Om dit wantrouwen onder de bevolking op te wekken moet er aan stigmatisatie gedaan worden en daar komen onvermijdelijk gevoelens van (onderhuidse) haat bij kijken.
De succesvolste nationalistische voorman die Europa ooit kende verwoorde het zo op een rede die hij hield in München op 10 April 1923: Voor de bevrijding van het volk is meer nodig dan een economische politiek, meer dan nijverheid: als een volk vrij moet worden, heeft het trots en wilskracht nodig, opstandigheid, haat, haat, en nog eens haat. Aldus gesproken door Adolf Hitler
Op de huidige dag is het zo dat mono-nationale democratieën niet meer dan 7 % van de wereldbevolking uitmaken. Vasthouden of teruggrijpen naar dit mono-nationale denken is dus teruggrijpen naar het verleden terwijl multi-nationale democratieën de toekomst in handen hebben.
Op zichzelf terugplooiende natiestaten vormen dan ook een belemmering voor een moderne en succesvol buitenlands beleid, voor het oplossen van mondiale problemen die zich van landsgrenzen niets aantrekken (bvb. pandemieën).
Indien de norm morgen helemaal zou liggen bij nationale zelfbeschikking dan lijkt het er op dat de beschaving al heel gauw ten onder zou gaan aan allerhande belangenconflicten van tegen over elkaar staande volkeren en staten. De solidariteit met de minder bedeelden (de ander, zij ) zou op de helling komen te staan en de onrechtvaardigheid in de wereld zou ongeziene vormen aannemen.
Het is ruimschoots bewezen dat staten heel goed kunnen functioneren zonder over één welbepaalde nationale identiteit te beschikken.
België is daarbij het voorbeeld bij uitstek om aan te tonen dat volkeren perfect in staat zijn om binnen een multiculturele staat vanuit de diepste ellende tot de hoogste vorm van ontwikkeling te komen.